Stel je voor: het is eind jaren ’70. Mechanische wekkers zijn nog gewoon gebruiksvoorwerpen—op het nachtkastje, in studentenhuizen, in werkplaatsen. En dan verschijnt er ineens een typisch “Brussel-document” dat voor ons verzamelaars juist verrassend leesbaar is: een Commissiebesluit uit 19 juni 1980 over dumping bij de invoer van mechanische wekkers uit o.a. China, Tsjechoslowakije, de DDR, Hongkong en de USSR. Maar met één heel opvallende nuance: het gaat om mechanische wekkers, “andere dan reiswekkers”. Reiswekkers vallen er dus expliciet buiten.
De belangrijkste producenten in de Gemeenschap die een klacht hebben ingediend, zijn: in Frankrijk, Réveils Bayard SA (St. Nicholasd'Aliermont)
; in Duitsland, Adolf Jerger KG (Niedereschach), Peter-Uhren GmbH (Rottweil), Wehrle Uhrenfabrik GmbH (Schönwald) en Uhrenfabrik Senden
GmbH (Senden/Iller) ; in het Verenigd Koninkrijk, Westclox (UK) Ltd (Dumbarton, Schotland).
Die afbakening is interessant, juist omdat reiswekkers in de beleving van veel liefhebbers “ook gewoon wekkers” zijn—maar dan opvouwbaar, in een doosje, met een andere doelgroep en vaak ook een andere prijspunt. Dit besluit laat zien dat beleidsmakers toen óók al vonden dat je die categorieën niet klakkeloos op één hoop kunt gooien. In juridische en handels-termen: er werd een lijn getrokken tussen het nachtkastje-model (de klassieke mechanische wekker) en de compacte reiswekker.
De aanleiding was een klacht (mei 1979) namens een groot deel van de Europese producenten: er zou sprake zijn van dumping én “belangrijke schade”. De Commissie startte daarop een onderzoek, sprak importeurs en agenten in meerdere landen (zelfs Nederlandse partijen worden genoemd), bezocht Hongkongse producenten en bekeek EU-fabrikanten.
-
Nostalgie
-
ZELDZAAM
Arnika jaren 50 reiswekker € 59,95 -
Nostalgie
Kienzle art deco reiswekker € 44,95 -
Kienzle donkerbruin jaren 50 € 34,95
Wat kwam eruit? Hongkong werd een aparte case: de Commissie vond geen dumping voor Hongkong. De binnenlandse verkoop was te klein om een normale vergelijking op te bouwen, en ook alternatieve berekeningen (kosten + redelijke marge) lieten geen dumping zien richting de Gemeenschap.
Maar voor China, Tsjechoslowakije, DDR en USSR werd wél dumping vastgesteld. Omdat die landen toen in dit kader als niet-markteconomieën werden behandeld, zocht men een “normale waarde” via een referentie: uiteindelijk werd Hongkong als basis gebruikt om normale waarden te bepalen en modellen te vergelijken (per model, met vergelijkbare Hongkong-modellen).
De schadebeschrijving leest bijna als een marktrapport. De invoer van de betrokken mechanische wekkers uit de landen waar dumping werd vastgesteld steeg van 2,80 miljoen stuks (1975) naar 4,71 miljoen (1978), met een marktaandeel van 36% in 1978 (tegen 22% in 1975). De prijzen lagen bovendien fors lager dan Europese producenten nog “winstgevend” konden volhouden—zeker bij de populaire dubbelbel-wekkers, waar verschillen van 0,56 tot 1,78 ERE per stuk werden genoemd (en bij andere modellen zelfs tot 3,75 ERE). Het effect: Europese fabrikanten verloren marktaandeel, en de productie in de Gemeenschap daalde volgens de raming met ongeveer 20% sinds 1975, met banenverlies.
En dan de uitkomst—typisch voor dit soort dossiers: niet alleen heffingen, maar vooral afspraken. Chinese en Tsjechoslowaakse exporteurs boden prijsverbintenissen aan (prijzen omhoog tot een niveau dat schade of dumpingmarge opheft), en die werden door de Commissie aanvaard. Daardoor werd de procedure beëindigd voor China, Tsjechoslowakije en Hongkong. Tegelijk trok de Commissie oudere, door het VK aanvaarde verbintenissen uit 1976 voor exporteurs uit de DDR en USSR in, omdat die niet langer voldoende zouden helpen en niet werden herzien.
Maar terug naar die ene zin waar jij op aanhaakt: “andere dan reiswekkers.” Dat is voor een verzamelaar bijna een knipoog. Het document gaat over massa-markt wekkers die je in aantallen van miljoenen telt—met prijsdruk, dubbelbellen en winkelketens—terwijl de reiswekker vaak een eigen wereld is: anders verpakt, anders gebruikt, soms anders gepositioneerd. Het besluit zegt niet uitgebreid waarom reiswekkers zijn uitgesloten, maar het maakt wél duidelijk dát men ze als een aparte categorie beschouwde binnen handel en regelgeving.
Reactie plaatsen
Reacties